Sabah kontağı çevirdiğinizde marşın ağır dönmesi ya da yalnızca bir tık sesi duyulması, genellikle ilk akla aküyü getirir. Çoğu zaman da sebep gerçekten aküdür. Ancak akü yenilendiği halde sorun tekrar ediyorsa aküyü şarj eden alternatörün, bağlantıların veya araçtaki bir kaçak akımın kontrol edilmesi gerekir.
Akü kaynaklı belirtiler
- Marşın yavaş ve zorlanarak dönmesi
- Marşa basınca göstergelerin sönmesi veya titremesi
- Araç birkaç gün kullanılmadığında hiç çalışmaması
- Akü kutup başlarında beyaz veya yeşilimsi oksitlenme
Akü ömrü kullanıma bağlıdır ve kesin bir süre vermek doğru olmaz. Sık kısa yol, uzun süre park halinde bekleme, aşırı sıcaklar ve araçtaki elektrik yükü ömrü kısaltır. Start-stop sistemli araçlarda EFB veya AGM gibi özel aküler kullanılır; değişimde aynı tipte akü takılmalı ve bazı modellerde yeni akünün araca tanıtılması gerekir.
Alternatör ve şarj sistemi belirtileri
Alternatör, motor çalışırken aracın elektrik ihtiyacını karşılar ve aküyü şarj eder. Alternatör arızasında araç çoğunlukla çalışır ama akü zamanla boşalır.
- Seyir halinde göstergede akü veya şarj uyarısının yanması
- Farların ve gösterge ışıklarının devre göre zayıflayıp güçlenmesi
- Cam, klima fanı gibi elektrikli aksamın zayıf çalışması
- Motor bölmesinden uğultu, ıslık sesi veya yanık koku
- Yeni takılan akünün kısa sürede yeniden boşalması
Alternatörü döndüren V kayışı gevşemiş ya da yıpranmışsa şarj da düşer; bu yüzden kayış ve gergisi de kontrolün bir parçasıdır.
Kontrol nasıl yapılır?
Tam dolu ve dinlenmiş bir akü genellikle 12,6 volt civarında ölçülür. Motor çalışırken şarj voltajı çoğu araçta yaklaşık 13,5 ile 14,5 volt arasındadır; ancak akıllı şarj sistemli yeni araçlarda bu değer sürüş koşuluna göre değişebilir. Voltaj tek başına yeterli değildir; akünün yük altında nasıl davrandığını gösteren akü testi daha sağlıklı sonuç verir. Uyarı ışığı yanan araçlarda bilgisayarlı arıza tespiti ile şarj sistemine ait kayıtlar da incelenir.
Akü sağlam, alternatör sağlam ama araç bekleyince boşalıyorsa kaçak akım akla gelir. Sonradan takılan aksesuarlar, kapanmayan bir modül veya arızalı bir röle bu duruma yol açabilir. Kaçak akım, araç kilitliyken akımın ölçülmesi ve devrelerin tek tek ayrılmasıyla bulunur; bu iş sabır isteyen bir kontroldür.
Aracınızı uzun süre kullanmayacaksanız aküyü korumak için ara ara motoru çalıştırıp bir süre sürmek ya da uygun bir akü bakım şarj cihazı kullanmak faydalıdır. Yalnızca birkaç dakika rölantide çalıştırmak, marşın harcadığı enerjiyi geri kazandırmaya genellikle yetmez.
Kışın akü
Soğuk havada akünün verebileceği güç azalır, aynı anda koyulaşan motor yağı nedeniyle marş motoru daha fazla güç ister. Bu yüzden yazın idare eden yorgun bir akü ilk soğuk sabahta yetersiz kalabilir. Soğuk sabahlarda marşa basmadan önce farları, ısıtmayı ve diğer tüketicileri kapalı tutmak, marş motoruna giden gücü artırır. Çalışmayan araçta marşı uzun süre basılı tutmak yerine kısa denemeler yapıp arada akünün toparlanmasına fırsat vermek daha doğrudur. Kış öncesinde akü testini periyodik bakım kontrollerine eklemek, beklenmedik anda yolda kalma ihtimalini azaltır. Kış öncesi tam kontrol listesi için kış öncesi araç bakımı yazımıza bakın.
Aracınız zor çalışıyor ya da şarj uyarısı yanıyorsa Kadosan’daki atölyemizde akü ve şarj sistemini birlikte test ettirebilirsiniz. Gelmeden önce randevu talebi bırakmanız işinizi kolaylaştırır.
